Dlaczego sezonowość w Kolumbii ma znaczenie?
W Kolumbii o pogodzie decyduje przede wszystkim wysokość nad poziomem morza i region, a dopiero w drugiej kolejności kalendarz. Średnie temperatury w danym miejscu zmieniają się w ciągu roku zaledwie o 1–2°C. Wieloletnie normy IDEAM pokazują w Kartagenie około 30–32°C w dzień i 24–26°C nocą przez cały rok, w Bogocie (około 2600 m n.p.m.) około 15–17°C w dzień i 6–9°C nocą, a w Medellín i Pereirze około 26–28°C w dzień i około 17°C nocą.
Zmienia się natomiast deszcz. Nad Kolumbią dwa razy w roku przechodzi strefa konwergencji międzyzwrotnikowej (ITCZ), dlatego w Andach widać dwie pory deszczowe: kwiecień–maj oraz październik–listopad, przedzielone spokojniejszymi okresami grudzień–luty i czerwiec–sierpień. Na wybrzeżu karaibskim rytm jest inny: wyraźnie sucha pora trwa od grudnia do kwietnia, a mokra – od maja do listopada, ze szczytem w październiku.
Wybrzeże Pacyfiku, czyli Chocó, należy do najbardziej deszczowych miejsc na Ziemi i pada tam niemal codziennie przez cały rok. Amazonia wokół Leticii ma z kolei swój własny rytm, mierzony nie tylko deszczem, ale także poziomem wody w rzece.
Ten sam miesiąc może więc być idealny dla jednego regionu i wymagający dla drugiego. W praktyce planujemy Kolumbię jak kilka różnych krajów połączonych krótkimi lotami krajowymi.
Kolumbia w styczniu
Styczeń to szczyt pory suchej na Karaibach. Wieloletnie dane dla Kartageny pokazują średnio około 4 mm opadu i praktycznie brak dni deszczowych, w Santa Marcie podobnie. W dzień jest około 30–31°C, nocą około 24°C, a stałe pasaty – lokalnie nazywane brisas – przyjemnie chłodzą stare miasto. Ten sam wiatr potrafi jednak wzburzyć morze, co bywa odczuwalne podczas przepraw łodzią na wyspy Rosario.
W Bogocie styczeń jest najsuchszym miesiącem roku: około 29 mm i 8 dni z opadem. Poranki bywają chłodne, nawet około 5–6°C, ale dni są słoneczne. W Medellín i Regionie Kawowym także jest wyraźnie spokojniej niż wiosną.
Dla wielu Gości to jeden z najbardziej oczywistych terminów na połączenie Kartageny z Andami. Pierwsza połowa stycznia to jednak także koniec kolumbijskich wakacji szkolnych i świątecznych, dlatego popyt na najlepsze hotele jest bardzo wysoki.
Kolumbia w lutym
Luty kontynuuje porę suchą na wybrzeżu karaibskim. W Kartagenie norma to około 1 mm opadu, w Santa Marcie około 3 mm. Słońca jest dużo, morze przy wyspach jest ciepłe, a wieczory w murach starego miasta – idealne na kolację na tarasie.
W Bogocie opadów jest nieco więcej niż w styczniu (około 44 mm), ale nadal to dobry czas na zwiedzanie stolicy i okolic. Region Kawowy pozostaje stosunkowo spokojny – w Pereirze norma to około 136 mm, rozłożone głównie na popołudniowe przelotne deszcze.
Na przełomie lutego i marca w Barranquilli odbywa się karnawał – jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych kraju, które przekłada się na większy ruch na całym wybrzeżu. Luty jest jednym z najbardziej wszechstronnych miesięcy dla Gościa, który chce zobaczyć różne oblicza Kolumbii w jednej podróży.
Kolumbia w marcu
Na Karaibach marzec to nadal pełnia pory suchej: w Kartagenie około 2 mm opadu i średnio jeden deszczowy dzień. Pasaty stopniowo słabną, a morze bywa spokojniejsze niż w styczniu.
W Andach zaczyna się natomiast zmiana. W Bogocie opad rośnie do około 66 mm i 14 dni, w Medellín do około 126 mm, w Pereirze do około 200 mm. To jeszcze nie szczyt pory deszczowej, ale popołudniowe ulewy stają się częstsze – poranki pozostają zwykle pogodne.
W marcu lub kwietniu wypada Wielkanoc. Semana Santa to w Kolumbii czas wyjazdów krajowych – szczególnie w Kartagenie, w Mompox czy w Popayán, słynnym z procesji. Warto planować wcześniej.
Marzec to dobry termin dla Gości, dla których priorytetem jest wybrzeże, a Andy mają być krótszym, porannym uzupełnieniem dnia.
Kolumbia w kwietniu
Kwiecień to początek pierwszej pory deszczowej w Andach. Bogota notuje średnio około 101 mm i 18 dni z opadem, Medellín około 161 mm, a Pereira około 223 mm. Deszcz ma tu zwykle charakter popołudniowych lub wieczornych ulew i burz, nie całodziennej szarugi. Zwiedzanie warto więc zaczynać wcześnie.
Na Karaibach kwiecień jest wciąż miesiącem przeważnie suchym – w Kartagenie około 24 mm i 3 dni z opadem. Rośnie za to wilgotność i odczuwalny upał, bo wiatr słabnie.
W Amazonii kwiecień należy do najbardziej deszczowych miesięcy (w Leticii około 350 mm), a woda w rzece jest wysoko. Zalane lasy várzea można wtedy eksplorować łodzią, docierając tam, gdzie w porze niskiej wody chodzi się pieszo.
Kwiecień najlepiej łączy się z dłuższym pobytem na wybrzeżu i krótszym, elastycznie zaplanowanym programem w górach.
Kolumbia w maju
Maj to szczyt pierwszej pory deszczowej w Andach i początek pory mokrej na wybrzeżu karaibskim. W Medellín norma to około 199 mm i 23 dni z opadem, w Pereirze około 250 mm, w Bogocie około 93 mm i aż 20 dni z deszczem. W Kartagenie opad rośnie skokowo – do około 115 mm i 10 dni.
Na Karaibach deszcz przychodzi jednak zazwyczaj w postaci krótkich, intensywnych burz tropikalnych, najczęściej po południu lub wieczorem. Pomiędzy nimi świeci słońce, a morze jest ciepłe.
Maj jest miesiącem niskiego sezonu, poza długimi weekendami. Wiele hoteli ma wtedy lepszą dostępność, a krajobraz Regionu Kawowego jest wyjątkowo zielony. Dla Gościa, który akceptuje popołudniowe burze, maj może być bardzo wartościowym terminem.
Kolumbia w czerwcu
Czerwiec przynosi w Andach wyraźne uspokojenie. W Bogocie opad spada do około 54 mm, w Medellín do około 158 mm, w Pereirze do około 186 mm. To początek tzw. veranillo – krótszej, bardziej suchej przerwy w środku roku.
W Kartagenie trwa pora mokra (około 100 mm i 13 dni z opadem), ale jej charakter pozostaje przelotny. Santa Marta jest wyraźnie suchsza – około 60 mm.
Od drugiej połowy czerwca zaczyna się sezon wielorybów humbaków na Pacyfiku. Według ProColombia trwa on mniej więcej od połowy czerwca do końca października lub początku listopada, a najważniejszymi miejscami obserwacji są Nuquí, Bahía Solano, Bahía Málaga i Gorgona.
Od połowy czerwca rozpoczynają się również wakacje szkolne w Kolumbii, co zwiększa ruch krajowy, szczególnie na wybrzeżu.
Przeczytaj także: Cartagena. Perła karaibskiej Kolumbii.