Dlaczego sezonowość w Zimbabwe ma znaczenie?
Zimbabwe leży na półkuli południowej, na rozległym płaskowyżu, dlatego klimat jest tu łagodniejszy, niż sugerowałaby bliskość równika. Zimbabweńska służba meteorologiczna (Meteorological Services Department) wyróżnia cztery pory roku: porę deszczową (mniej więcej od listopada do marca), okres po deszczach (marzec–maj), chłodną porę suchą (maj–sierpień) oraz gorącą porę suchą (wrzesień–listopad).
Opady mają głównie charakter konwekcyjny – to burze, które budują się po południu i wieczorem, często gwałtowne, ale zwykle krótsze niż europejski całodzienny deszcz. Wilgotność rośnie z około 20% we wrześniu do około 80% w styczniu. Październik jest w większości kraju najgorętszym miesiącem roku, szczególnie w nisko położonych dolinach Zambezi i Limpopo.
Równie ważna jest geografia. Inaczej zachowuje się okolica Wodospadów Wiktorii i Hwange na zachodzie, inaczej gorąca dolina Zambezi z Mana Pools i jeziorem Kariba, inaczej półsuchy lowveld na południowym wschodzie (Gonarezhou, Malilangwe), a jeszcze inaczej chłodne, wilgotniejsze Wschodnie Wyżyny.
W Zimbabwe pogoda i woda to dwa różne kalendarze. Deszcz pada najwięcej w grudniu–lutym, ale Wodospady Wiktorii osiągają największą moc dopiero kilka tygodni później, gdy woda z dorzecza górnej Zambezi spłynie do wodospadu.
Zimbabwe w styczniu
Styczeń to środek pory deszczowej. Dni są ciepłe i wilgotne, a popołudnia często przynoszą burze z intensywnym, ale zwykle krótkim deszczem. Poranki bywają słoneczne i świeże po nocnych opadach. Część sezonów zna też tzw. przerwę śródsezonową – kilka suchszych dni na przełomie grudnia i stycznia.
Krajobraz jest wtedy najbardziej zielony w roku. Trawy rosną szybko, w buszu pojawiają się okresowe oczka wodne, a zwierzęta rozpraszają się, bo nie muszą już codziennie wracać do tych samych wodopojów. Safari wymaga więc więcej cierpliwości, ale nagradza młodymi zwierzętami, dramatycznym niebem i znakomitym ptasiarstwem – to czas ptaków migrujących.
Wodospady Wiktorii zaczynają przybierać, ale wciąż nie są w szczycie. Dla wielu Gości to ciekawy kompromis: wodospad już pełniejszy, a widok jeszcze nieprzesłonięty mgłą.
Zimbabwe w lutym
Luty jest kontynuacją pory deszczowej i jednym z najbardziej wilgotnych miesięcy. Burze pojawiają się często, gruntowe drogi w parkach mogą być miękkie, a niektóre odcinki – szczególnie w dolinie Zambezi – trudno przejezdne.
To jednocześnie najspokojniejszy okres turystyczny. Lodge, które działają przez cały rok, oferują wtedy zieloną, intymną Afrykę: mało samochodów przy obserwacjach, bujną roślinność i świetne światło po burzy. Dla fotografa krajobrazu i miłośnika ptaków luty może być ciekawszy niż sierpień.
Zambezi rośnie z tygodnia na tydzień. Wodospady Wiktorii stają się coraz potężniejsze, a chmura wodnego pyłu coraz wyższa.
Luty nie jest miesiącem na pierwsze, klasyczne safari. Jest miesiącem dla tych, którzy chcą zobaczyć Zimbabwe w pełni życia.
Zimbabwe w marcu
Marzec zamyka porę deszczową. Burze wciąż się zdarzają, ale stają się rzadsze, a pod koniec miesiąca zaczyna się okres po deszczach. Temperatury pozostają wysokie, wilgotność stopniowo spada.
To jednocześnie początek najbardziej spektakularnego okresu nad Wodospadami Wiktorii. Dane Zambezi River Authority pokazują, jak gwałtowny potrafi być ten przyrost: w wilgotnym sezonie 2019/2020 przepływ w Victoria Falls przekraczał pod koniec marca 4 000 m³/s, podczas gdy w październiku i listopadzie, przy niskiej wodzie, wynosił zaledwie kilkaset m³/s.
Wodny pył unosi się wtedy wysoko nad wąwozem i zasila las deszczowy na krawędzi wodospadu. Spacer ścieżką wzdłuż wodospadu oznacza w tym okresie przemoczenie – to część przeżycia, ale warto o niej wiedzieć, planując ubranie i sprzęt fotograficzny.
Zimbabwe w kwietniu
Kwiecień to okres po deszczach. Opady wyraźnie słabną, niebo się przejaśnia, noce stają się chłodniejsze, a krajobraz pozostaje jeszcze zielony. To jeden z najbardziej niedocenianych miesięcy w Zimbabwe.
Wodospady Wiktorii znajdują się w okresie największej mocy. Huk słychać z daleka, a w pełni księżyca, przy bezchmurnym niebie, nad wąwozem można zobaczyć tzw. księżycową tęczę. Paradoksalnie przy najwyższej wodzie pył bywa tak gęsty, że ogranicza widoczność samej ściany wodospadu – najlepszy całościowy widok daje wtedy lot widokowy.
Safari staje się łatwiejsze niż w środku pory deszczowej, choć trawy są wciąż wysokie. W dolinie Zambezi część obozów sezonowych dopiero przygotowuje się do otwarcia.
Zimbabwe w maju
Maj rozpoczyna chłodną porę suchą. Dni są słoneczne i przyjemnie ciepłe, a noce wyraźnie chłodniejsze. Według Climate Centre, opierającego się na danych zimbabweńskiej służby meteorologicznej, od połowy maja do początku sierpnia możliwe są przymrozki gruntowe, zwłaszcza na płaskowyżu i w otwartym terenie.
Busz zaczyna wysychać, a zwierzęta stopniowo wracają do stałych źródeł wody. Wodospady Wiktorii wciąż niosą bardzo dużo wody, dlatego maj to jeden z najlepszych momentów, by połączyć potężny wodospad z coraz lepszym safari.
W dolinie Zambezi i w Mana Pools sezon obozów zaczyna się rozkręcać. Ceny często są jeszcze niższe niż w szczycie, a liczba Gości w parkach – umiarkowana.
Zimbabwe w czerwcu
Czerwiec i lipiec to najchłodniejsze miesiące roku. W dzień bywa słonecznie i przyjemnie, ale poranne game drive w otwartym samochodzie wymagają ciepłej kurtki, czapki i koca – temperatura o świcie potrafi zbliżyć się do zera. Deszcz praktycznie nie pada, a niebo jest czyste.
W Hwange zwierzęta coraz mocniej koncentrują się przy wodopojach. To park znany z jednej z największych populacji słoni w kraju, a w porze suchej obserwacje przy wodzie stają się coraz bardziej przewidywalne.
Wodospady Wiktorii nadal są pełne, ale pył opada niżej, dzięki czemu widok na ścianę wodospadu staje się czytelniejszy. Dla wielu naszych Gości czerwiec jest idealnym momentem na pierwsze połączenie wodospadu i safari.
Przeczytaj także: Kiedy jechać do Zambii? Sezonowość miesiąc po miesiącu