Dlaczego sezonowość w Szwajcarii ma znaczenie?
W wielu krajach o wyborze terminu decyduje przede wszystkim pogoda. W Szwajcarii równie ważny jest kalendarz kurortów. Alpejskie miejscowości żyją w dwóch wyraźnych sezonach – zimowym i letnim – a pomiędzy nimi część hoteli, kolejek i restauracji zamyka się na kilka tygodni.
Drugim kluczem jest wysokość. Wieloletnie normy 1991–2020 pokazują, że średnia temperatura stycznia w Zurychu (555 m n.p.m.) wynosi około 1°C, a na szczycie Säntis (2502 m) około −7°C. W lipcu różnica jest jeszcze większa: około 19°C w Zurychu wobec około 6,5°C na Säntis. Wysokość zmienia klimat bardziej niż kilkaset kilometrów odległości.
Trzecim kluczem są same Alpy, które dzielą kraj na strony o różnej pogodzie.
Północ, wnętrze Alp i Ticino – trzy różne Szwajcarie
Wyżyna Szwajcarska – z Zurychem, Lucerną, Bazyleą i Genewą – ma klimat umiarkowany. W Zurychu spada średnio około 1100 mm opadów rocznie, z maksimum od maja do sierpnia, gdy przeważają burze. Genewa jest nieco suchsza – około 925 mm – a opady rozkładają się tam równomierniej, z niewielkim maksimum jesienią.
Wewnętrzne doliny alpejskie, jak Valais czy Engadyna, są osłonięte górami. Sion w Valais notuje według norm mniej więcej połowę opadów Zurychu. To jedna z najbardziej słonecznych i suchych części kraju – stąd winnice na zboczach doliny Rodanu.
Ticino na południe od Alp ma najłagodniejsze zimy i dużo słońca, ale jednocześnie najwyższe sumy opadów na nizinach. Lugano notuje około 1560 mm rocznie, przy czym zimą jest tam stosunkowo sucho, a od kwietnia do listopada deszcz przychodzi w postaci rzadszych, ale bardzo intensywnych epizodów.
Wysoko w górach opady są największe. Na Säntis norma roczna przekracza 2800 mm, a zimą spada ona w postaci śniegu.
Szwajcaria w styczniu
Styczeń to pełnia zimy. Średnia temperatura w Zurychu wynosi około 1°C, w Genewie około 2°C, a w Lugano około 4°C. Na nizinach śnieg pojawia się, ale rzadko utrzymuje się długo – prawdziwa zima zaczyna się wyżej.
Charakterystycznym zjawiskiem jest niska warstwa chmur i mgły nad Wyżyną Szwajcarską. Przy stabilnej pogodzie zimne powietrze zalega w dolinach, a kilkaset metrów wyżej świeci słońce. Dzień w miastach bywa szary, podczas gdy w kurortach – jasny i mroźny.
Dla narciarzy to jeden z najlepszych miesięcy: śnieg jest zwykle dobry, a po świętach w wielu kurortach robi się spokojniej. Wyjątkiem jest Davos w czasie Światowego Forum Ekonomicznego, gdy dostępność hoteli jest bardzo ograniczona.
Szwajcaria w lutym
Luty jest wysoko w górach często najzimniejszym miesiącem – na Säntis średnia to około −8°C. Na nizinach jest nieco cieplej niż w styczniu, a dni wyraźnie się wydłużają.
To szczyt sezonu narciarskiego. Na luty i początek marca przypadają ferie sportowe w wielu szwajcarskich kantonach i w innych krajach Europy, dlatego popyt w najbardziej znanych kurortach – St. Moritz, Gstaad, Zermatt czy Verbier – jest wtedy największy.
Warunki śniegowe są zwykle bardzo dobre, a do tego dochodzą wydarzenia zimowe, takie jak wyścigi konne na zamarzniętym jeziorze w St. Moritz. Hotele i najlepsze chalety warto rezerwować z dużym wyprzedzeniem.
Szwajcaria w marcu
Marzec przynosi więcej słońca i dłuższe dni. W Zurychu średnia temperatura rośnie do około 6°C, w Lugano do około 9°C, a w Ticino zaczyna się wiosna: kwitną kamelie i magnolie.
W górach trwa wiosenne narciarstwo – często w pełnym słońcu, z twardym śniegiem rano i miękkim po południu. Na dużych wysokościach warunki pozostają zimowe.
Wiosną częściej pojawia się fen – ciepły, suchy wiatr opadający z gór, który może w ciągu kilku godzin podnieść temperaturę w dolinach północnej strony Alp i zapewnić wyjątkową przejrzystość powietrza. Termin Wielkanocy decyduje o tym, jak długo kurorty pozostaną w pełni otwarte.
Szwajcaria w kwietniu
Kwiecień jest miesiącem przejściowym. W Zurychu średnia temperatura to około 10°C, a opady około 80 mm. W Lugano robi się cieplej, ale suma opadów rośnie gwałtownie – do około 140 mm.
W wielu kurortach sezon narciarski kończy się po Wielkanocy. Wysoko położone tereny i lodowce nadal działają, ale część hoteli górskich zamyka się na okres międzysezonowy, który trwa często do czerwca.
To natomiast dobry czas na miasta: Genewę, Zurych, Bazyleę czy Lucernę, gdy parki zaczynają kwitnąć, a ruch turystyczny jest umiarkowany. W kwietniu Genewa gości jednak duże targi zegarkowe, które wyraźnie podnoszą popyt na hotele.
Szwajcaria w maju
Maj to pełna wiosna na nizinach. Średnia temperatura w Zurychu to około 14°C, w Genewie około 15°C, a w Lugano około 16°C. Rośnie jednak liczba dni z deszczem – w Zurychu norma przekracza 125 mm, a Lugano notuje w maju swoje maksimum, blisko 180 mm.
W wyższych partiach Alp wciąż leży śnieg, a drogi przez wysokie przełęcze, takie jak Furka, Grimsel czy Susten, są zwykle jeszcze zamknięte. Ich otwarcie zależy od warunków danego roku.
Maj jest dobrym miesiącem na jeziora, winnice Lavaux, miasta i niższe trasy spacerowe. Dla Gości oczekujących pełnej oferty górskich kurortów to jeszcze za wcześnie.
Szwajcaria w czerwcu
Czerwiec otwiera lato. Dni są najdłuższe w roku – w Zurychu słońce świeci nad horyzontem około 16 godzin. Średnia temperatura wynosi około 17°C w Zurychu i ponad 20°C w Lugano.
To jednocześnie jeden z bardziej deszczowych miesięcy na północy kraju – w Zurychu około 128 mm. Opady mają tu najczęściej postać popołudniowych burz, poprzedzonych słonecznym porankiem.
Od połowy czerwca kolejne hotele górskie i kolejki wznawiają działalność, a przełęcze otwierają się dla ruchu. Wyższe szlaki mogą być jednak jeszcze pod śniegiem. W czerwcu Bazyleja gości jedne z najważniejszych targów sztuki na świecie, co przekłada się na ceny i dostępność hoteli w mieście.
Przeczytaj także: Kiedy jechać do Austrii? Sezonowość miesiąc po miesiącu