Dlaczego sezonowość na Madagaskarze ma znaczenie?
Rok na Madagaskarze dzieli się zasadniczo na dwie części. Według Office National du Tourisme de Madagascar pora sucha trwa mniej więcej od kwietnia do października, a pora deszczowa – gorące lato południowej półkuli – od listopada do marca. W tym samym okresie, zwykle od listopada do kwietnia, w południowo-zachodniej części Oceanu Indyjskiego rozwijają się cyklony tropikalne.
Ten prosty podział nie mówi jednak wszystkiego. Wieloletnie normy klimatyczne (1991–2020, dane Japan Meteorological Agency dla stacji WMO) pokazują, jak bardzo różnią się regiony. W Mahajandze na północno-zachodnim wybrzeżu od czerwca do września spada średnio zaledwie około 1–2 mm deszczu miesięcznie, a w styczniu prawie 500 mm. W Toamasinie na wschodzie nawet w lipcu jest to około 275 mm. Zimowa „pora sucha” nie dotyczy więc całego kraju w tym samym stopniu.
Drugą zmienną jest wysokość. Antananarywa leży na około 1280 m n.p.m. – średnia temperatura dobowa w lipcu wynosi tam około 15°C, podczas gdy na Nosy Be utrzymuje się w okolicach 24–25°C. Ta sama podróż może więc wymagać zarówno lekkich ubrań plażowych, jak i ciepłego swetra na wieczór w interiorze.
Jedna wyspa, kilka klimatów
Wschód – Toamasina, Île Sainte-Marie, lasy Andasibe i Masoala – jest wystawiony na wilgotny pasat znad oceanu. Pada tu przez cały rok, a najsuchsze miesiące, wrzesień–listopad, nadal przynoszą około 100–140 mm. To wybrzeże, na którym deszcz jest częścią krajobrazu, a nie wyjątkiem.
Północny zachód – Nosy Be, Nosy Komba, archipelag Mitsio – leży w cieniu pasatu. Ma bardzo wyraźną porę suchą od maja do października i obfitą porę deszczową w szczycie lata. Północny wschód, okolice Vohémar i wysepki takie jak Nosy Ankao, łączy ciepło północy z większą ekspozycją na pasat i wiatr.
Interior z Antananarywą to klimat wyżynny: ciepłe, deszczowe lato i suche, słoneczne zimy z chłodnymi nocami. Zachód z Morondavą, aleją baobabów i Tsingy de Bemaraha jest gorący i suchy przez większą część roku, ale w porze deszczowej drogi stają się trudne lub nieprzejezdne. Południe wokół Toliary należy do najsuchszych miejsc kraju – w skali roku spada tam kilka razy mniej deszczu niż na wschodzie.
Madagaskar w styczniu
Styczeń to szczyt pory deszczowej w większej części kraju. Normy wskazują w Mahajandze około 490 mm, w Antananarywie około 380 mm, a w Toamasinie około 410 mm opadu. Na północnym zachodzie i w interiorze to statystycznie najbardziej mokry miesiąc roku. Temperatura na wybrzeżu wynosi średnio około 27–28°C, a wilgotność jest bardzo wysoka.
Deszcz ma zwykle charakter intensywnych ulew i popołudniowych burz, między którymi pojawia się słońce, ale możliwe są też kilkudniowe okresy pochmurnej pogody. Styczeń przypada również na najbardziej aktywną część sezonu cyklonowego.
Wyjątkiem jest południowy zachód – w Toliarze spada średnio około 170 mm i pora deszczowa jest tam krótsza. Styczeń nie jest naszym pierwszym wyborem dla klasycznej podróży objazdowej, a część parków i dróg może być w tym czasie trudno dostępna. Dla Gościa, który chce zobaczyć intensywnie zieloną przyrodę, wymaga to elastycznego planu.
Madagaskar w lutym
Luty nadal należy do pełni pory deszczowej. W Mahajandze to średnio około 320 mm, w Antananarywie około 290 mm, w Toamasinie blisko 390 mm. Jest gorąco i parno – średnie temperatury na wybrzeżu przekraczają 27°C.
Statystycznie luty i początek marca to okres, w którym cyklony tropikalne pojawiają się w regionie najczęściej. Nie oznacza to, że każdy rok przynosi uderzenie w wyspę, ale sezonowe ryzyko jest realne i może wpływać na loty krajowe, transfery łodzią i dostępność dróg.
To miesiąc, w którym rekomendujemy Madagaskar tylko świadomie: z elastycznym planem, bez napiętej trasy objazdowej i po sprawdzeniu, czy wybrany lodge działa w tym okresie. Dla miłośników przyrody nagrodą są soczysta zieleń, aktywne płazy i gady oraz bardzo mała liczba innych podróżnych.
Madagaskar w marcu
Marzec to wciąż pora deszczowa, ale w wielu regionach ilość opadów zaczyna spadać. W Mahajandze normy wskazują około 190 mm, w Antananarywie około 230 mm. Wyjątkiem jest wschód – Toamasina notuje w marcu średnio około 435 mm, najwięcej w całym roku.
Na południowym zachodzie marzec jest już wyraźnie suchy: Toliara otrzymuje średnio tylko około 40 mm. Temperatury pozostają wysokie, na Nosy Be średnio około 28°C, a ocean jest bardzo ciepły.
Sezon cyklonowy trwa, dlatego marzec traktujemy jako miesiąc przejścia z większą niepewnością. Zieleń lasów i krajobrazów jest wtedy najpełniejsza, ale planując podróż objazdową, staramy się zostawić w programie zapas czasu.
Madagaskar w kwietniu
Kwiecień jest momentem wyraźnej zmiany. W Antananarywie średnie opady spadają do około 45 mm, w Mahajandze do około 45 mm, w Toliarze do kilku–kilkunastu milimetrów. Krajobraz pozostaje zielony po deszczach, a temperatury są nadal wysokie – na Nosy Be średnio około 28°C.
Wschód pozostaje wilgotny: Toamasina notuje około 270 mm. Sezon cyklonowy formalnie jeszcze trwa, ale jego aktywność zwykle słabnie.
Office National du Tourisme de Madagascar wskazuje okres od kwietnia do czerwca jako jeden z najkorzystniejszych na podróż. Zgadzamy się z tym: kwiecień łączy zieleń po porze deszczowej z coraz stabilniejszą pogodą. Na zachodzie warto jednak sprawdzić, czy drogi i parki, w tym Tsingy de Bemaraha, są już po sezonie deszczowym dostępne.
Madagaskar w maju
Maj otwiera pełnię pory suchej w interiorze, na zachodzie i na północnym zachodzie. Normy pokazują w Mahajandze około 6 mm, a w Antananarywie około 12 mm opadu. Niebo jest zwykle przejrzyste, powietrze mniej parne, a dni nadal ciepłe.
W interiorze robi się chłodniej – średnia dobowa w Antananarywie to około 18°C, noce wymagają już cieplejszego ubrania. Na wybrzeżu północnym średnio około 27°C.
Na wschodzie opady pozostają wysokie (Toamasina około 250 mm), a na południowym wschodzie, w Taolagnaro, około 125 mm. Maj to jeden z najbardziej uniwersalnych miesięcy: dobry na podróż objazdową, plażę na północnym zachodzie i parki narodowe, a jednocześnie jeszcze przed szczytem europejskich wakacji.
Madagaskar w czerwcu
Czerwiec przynosi zimę południowej półkuli. W Mahajandze opady są niemal zerowe (średnio poniżej 1 mm), w Antananarywie około 4 mm. Średnia dobowa temperatura w stolicy spada do około 15–16°C, a noce na wyżynach bywają naprawdę chłodne.
Na Nosy Be i w archipelagu Mitsio średnio około 25°C, z suchym, słonecznym powietrzem. Wzmacnia się pasat południowo-wschodni – szczególnie odczuwalny na północnym wschodzie i wokół Antsiranany, mniej w osłoniętych zatokach północnego zachodu.
Na wschodzie pada nadal często (Toamasina około 260 mm), choć zwykle w postaci krótszych opadów pasatowych. Czerwiec to bardzo dobry czas na połączenie lasów, interioru i plaż północnego zachodu. Pod koniec miesiąca, 26 czerwca, Madagaskar obchodzi Święto Niepodległości.