Dlaczego sezonowość na Islandii ma znaczenie?
Klimat Islandii jest łagodniejszy, niż sugeruje jej położenie tuż pod kołem podbiegunowym. Odgałęzienie Prądu Zatokowego ogrzewa południowe i zachodnie wybrzeże, dlatego zimą w Reykjavíku temperatura często oscyluje wokół zera, a nie spada do arktycznych wartości. Visit Iceland podaje dla stolicy średnio około 0°C w styczniu i około 12°C w lipcu.
Nad wyspą spotykają się jednak ciepłe powietrze atlantyckie i zimne arktyczne. Efektem jest pogoda bardzo zmienna, wietrzna i często sztormowa, szczególnie od jesieni do wiosny. Na Islandii mówi się, że w ciągu jednego dnia można doświadczyć wszystkich pór roku – i nie jest to przesada.
Drugim czynnikiem jest światło. W Reykjavíku wokół grudniowego przesilenia dzień trwa około czterech godzin, a wokół czerwcowego – ponad dwadzieścia. To ono w dużej mierze decyduje, ile można zobaczyć w ciągu dnia i czy nocą będzie szansa na zorzę.
Południe, północ i interior – trzy różne Islandie
Według Islandzkiego Instytutu Meteorologicznego (Veðurstofa Íslands) średnia roczna suma opadów w latach 1991–2020 wynosi w Reykjavíku około 870 mm, przy około 149 dniach z opadem co najmniej 1 mm. W Akureyri na północy jest to około 570 mm i około 102 dni. Przeważające wiatry z południa sprawiają, że południe i zachód są wyraźnie bardziej deszczowe niż północ.
Północ ma za to chłodniejsze, bardziej śnieżne zimy i cieplejsze, często bardziej słoneczne lata. Pełna pokrywa śnieżna utrzymuje się w Akureyri średnio przez około 95 dni w roku, w Reykjavíku – około 55.
Trzecią Islandią jest interior. Wyżyny powyżej kilkuset metrów są zwykle pokryte śniegiem od września do maja, a drogi wyżynne pozostają zimą nieprzejezdne. To region dostępny praktycznie tylko latem.
Islandia w styczniu
Styczeń jest środkiem zimy. W Reykjavíku średnia temperatura utrzymuje się w okolicach zera, a dni z odwilżą i deszczem przeplatają się z mrozem, śniegiem i oblodzeniem. Na północy jest zimniej i bardziej śnieżnie. Dzień w stolicy trwa na początku miesiąca około czterech–pięciu godzin, a pod koniec już wyraźnie dłużej.
Zima to sezon głębokich niżów atlantyckich. Silny wiatr połączony ze śniegiem lub deszczem potrafi zamknąć przełęcze, utrudnić jazdę wzdłuż południowego wybrzeża i opóźnić loty krajowe. Islandzki Instytut Meteorologiczny wydaje wtedy ostrzeżenia, a aktualne informacje o drogach publikują road.is i SafeTravel.
Długie noce dają za to dużo czasu na zorzę polarną, a lodowiec Vatnajökull oferuje zimowe jaskinie lodowe zwiedzane z licencjonowanym przewodnikiem.
Styczeń wybieramy dla Gości, którzy chcą zimowej Islandii i akceptują elastyczny plan. Najlepiej sprawdza się wtedy baza w Reykjavíku lub na południu, z której każdego dnia dopasowujemy program do pogody.
Islandia w lutym
Luty przypomina styczeń, ale dzień wydłuża się bardzo szybko – z każdym tygodniem przybywa sporo światła. Temperatury w Reykjavíku nadal krążą wokół zera, a sztormy pozostają realną częścią pogody.
To jeden z najbardziej poszukiwanych zimowych miesięcy. Noce są jeszcze długie i ciemne, a dzień wystarcza już na spokojną wycieczkę wzdłuż południowego wybrzeża, do wodospadów, czarnych plaż i laguny lodowcowej Jökulsárlón.
Na północy lepsze są warunki śniegowe. Okolice Akureyri i półwysep Tröllaskagi oferują w tym czasie wyraźnie bardziej zimowy krajobraz niż Reykjavík.
Luty jest także okresem europejskich ferii zimowych. Najbardziej poszukiwane hotele i przewodnicy do jaskiń lodowych warto rezerwować z wyprzedzeniem.
Islandia w marcu
Marzec to moment równowagi między zimą a światłem. Wokół równonocy dzień i noc są mniej więcej równe, a Visit Iceland wskazuje, że aktywność zorzy uważa się za największą właśnie w okolicach równonocy wrześniowej i marcowej.
Zima jednak jeszcze trwa. Marzec w Reykjavíku jest w normach wieloletnich nadal miesiącem stosunkowo mokrym – średnio około 80 mm opadu – i nie brakuje w nim śniegu, wiatru i gwałtownych zmian pogody. Na północy pokrywa śnieżna jest zwykle solidna.
To również początek wiosennego sezonu narciarskiego na Tröllaskagi, gdzie górskie stoki opadają wprost do fiordów. Narciarstwo z helikoptera korzysta tu z długich dni i stabilnego wiosennego śniegu.
Dla Gościa, który chce połączyć zorzę z dłuższym dniem na zwiedzanie, marzec jest jednym z najlepszych kompromisów roku.
Islandia w kwietniu
Kwiecień jest miesiącem przejściowym. Noce szybko się skracają, a sezon zorzy według Visit Iceland dobiega końca. W pierwszych dniach miesiąca, z dala od świateł miast, wciąż można na nią liczyć, później coraz trudniej.
W Reykjavíku temperatura w ciągu dnia regularnie przekracza kilka stopni, ale wiosenne niże mogą jeszcze przynieść śnieg i silny wiatr. Wyżyny pozostają zaśnieżone i zamknięte.
Na północy trwa sezon narciarski, a coraz dłuższe dni sprawiają, że warunki do jazdy są wyjątkowo przyjemne. Pod koniec miesiąca wracają pierwsze ptaki morskie, a przyroda zaczyna budzić się po zimie.
Kwiecień rzadko jest pierwszym wyborem, ale dla Gości ceniących spokój i dużą dostępność hoteli bywa bardzo trafnym terminem. Szczególnie poza tygodniem wielkanocnym.
Islandia w maju
Maj jest jednym z najsuchszych miesięcy w Reykjavíku, a dni stają się bardzo długie – pod koniec miesiąca słońce zachodzi dopiero późnym wieczorem, a noc przypomina raczej długi zmierzch. Temperatury rosną, ale nadal są wyraźnie niższe niż w polskim maju.
Wyżyny są jeszcze pod śniegiem, a drogi w interiorze zamknięte. Za to nizinna Islandia zielenieje, wodospady zasilane topniejącym śniegiem są pełne wody, a na klifach pojawiają się kolonie ptaków morskich, w tym maskonurów.
Maj jest okresem przed szczytem sezonu. Popyt jest wyraźnie niższy niż w lipcu, a dostępność najlepszych hoteli i przewodników znacznie większa.
To dobry termin na objazd wokół wyspy główną drogą nr 1, wyprawy na lodowce z przewodnikiem i obserwację wielorybów na północy.
Islandia w czerwcu
Czerwiec to miesiąc niemal nieprzerwanego światła. W Reykjavíku wokół przesilenia słońce chowa się za horyzontem tylko na krótko, a niebo przez całą noc pozostaje jasne. Na wyspie Grímsey, leżącej na kole podbiegunowym, słońce w ogóle nie zachodzi.
Temperatury w stolicy osiągają zwykle 10–15°C w ciągu dnia. Lato bywa jednak kapryśne – w czerwcu 2024 r. Islandzki Instytut Meteorologiczny odnotował na północy wyjątkowo obfite opady śniegu, z pokrywą sięgającą około 43 cm. To skrajny przypadek, ale dobrze pokazuje, dlaczego warstwy ciepłej odzieży są na Islandii potrzebne nawet latem.
Pod koniec miesiąca zaczynają otwierać się pierwsze drogi wyżynne – dokładne terminy co roku zależą od śniegu i stanu nawierzchni. 17 czerwca Islandczycy obchodzą Święto Narodowe.
Od czerwca rozpoczyna się wysoki sezon: rośnie popyt, ceny i liczba podróżnych w najpopularniejszych miejscach.
Przeczytaj także: Kiedy jechać do Skandynawii? Sezonowość miesiąc po miesiącu