Dlaczego sezonowość w Indiach ma znaczenie?
Klimat Indii kształtuje przede wszystkim monsun południowo-zachodni. India Meteorological Department wyróżnia w roku cztery pory: chłodną zimę (styczeń–luty), gorący okres przedmonsunowy (marzec–maj), porę monsunu południowo-zachodniego (czerwiec–wrzesień) oraz okres pomonsunowy (październik–grudzień).
Monsun dociera najpierw do Kerali – zwykle na przełomie maja i czerwca – i w ciągu kilku tygodni przesuwa się na północ, obejmując Radżastan i Delhi zazwyczaj na przełomie czerwca i lipca. Wycofuje się w odwrotnej kolejności: z północnego zachodu już we wrześniu, z południa dopiero w październiku i listopadzie. Południowo-wschodnie wybrzeże ma ponadto własną porę deszczową związaną z monsunem północno-wschodnim, przypadającą na jesień.
Skala różnic jest ogromna. Wieloletnie dane India Meteorological Department pokazują, że w lipcu Goa otrzymuje średnio blisko 1000 mm opadu, a Jaipur około 210 mm. W styczniu noce w Delhi mają średnio około 8°C, w Srinagarze spadają poniżej zera, a w Port Blair na Andamanach nie schodzą poniżej 22°C.
Dlatego pytanie „jaka pogoda jest w Indiach w marcu?” nie ma jednej odpowiedzi. Zawsze pytamy: w której części Indii?
Pięć Indii w jednym kalendarzu
W tym artykule patrzymy na kraj przez pryzmat pięciu regionów. Radżastan i północ – Delhi, Agra, Jaipur, Ranthambore, Udaipur, a dalej Waranasi i Khajuraho – to klasyczne zwiedzanie, które najlepiej wypada od października do marca. Himalaje – od podnóży z Dehradunem i Rishikesh po Kaszmir i Ladakh – mają odwrotny rytm: najlepiej sprawdzają się wiosną i latem, a zimą częściowo stają się kierunkiem narciarskim.
Kerala na południowym zachodzie przyjmuje monsun jako pierwsza i ma dwa okresy deszczowe. Goa ma wyjątkowo wyraźny podział: niemal bezdeszczową zimę i bardzo mokre lato. Andamany leżą w Zatoce Bengalskiej, ponad tysiąc kilometrów od kontynentu, i mają klimat bliższy Azji Południowo-Wschodniej niż Indiom.
Indie w styczniu
Styczeń to środek chłodnej pory na północy. W Delhi dni mają średnio około 21°C, a noce około 8°C; w Jaipurze i Agrze jest podobnie. Opadów jest niewiele, ale ta pora ma dwie cechy, o których mówimy Gościom otwarcie: poranne mgły na Nizinie Gangesu, które potrafią opóźniać pociągi i loty, oraz gorszą jakość powietrza w Delhi i dużych miastach północy, typową dla zimowych inwersji.
Dla zwiedzania nie jest to przeszkoda, lecz kwestia planu. W styczniu chętnie skracamy pobyt w samym Delhi, a więcej czasu przeznaczamy na Radżastan, gdzie dni są słoneczne i przyjemne, choć poranne safari w Ranthambore wymaga ciepłej kurtki.
Na południu panuje pełnia sezonu. Goa ma średnio około 32°C w dzień i praktycznie zerowe opady – wieloletnia norma to ułamek milimetra. Kerala i Andamany są ciepłe i w większości suche. W Himalajach trwa zima: w Srinagarze noce mają średnio około –2°C, a w Gulmargu trwa sezon narciarski.
Indie w lutym
Luty jest jednym z najbardziej uniwersalnych miesięcy w roku. Na północy robi się wyraźnie cieplej – w Delhi i Jaipurze dni mają około 24–25°C, noce około 10–11°C – a mgły zdarzają się rzadziej niż w styczniu. To bardzo dobry czas na klasyczną trasę Delhi – Agra – Jaipur z przedłużeniem do Udaipuru lub Ranthambore.
Goa pozostaje w pełni suche, a morze jest spokojne. W Kerali to dobry moment na rozlewiska i Ghaty Zachodnie, zanim nadejdą przedmonsunowe upały. Na Andamanach luty należy do najsuchszych miesięcy – w Port Blair średnio około 25 mm opadu.
Luty dobrze łączy więc zwiedzanie północy z wypoczynkiem na plaży. Jest to też okres wysokiego popytu, szczególnie w pałacowych hotelach Radżastanu i najlepszych resortach Goa.
Indie w marcu
Marzec to miesiąc przejściowy. Na północy temperatury szybko rosną – w Delhi dni mają średnio około 30°C, w Agrze około 32°C – ale poranki i wieczory są jeszcze przyjemne. To dobry czas na zwiedzanie bez zimowej mgły i z dłuższym dniem.
Marzec to także często pora Holi, święta kolorów. Jest ono wyjątkowym przeżyciem, ale w niektórych miastach dzień obchodów zmienia rytm zwiedzania i ruchu. Dokładną datę na dany rok sprawdzamy przy planowaniu.
W Himalajach zima ustępuje powoli: Srinagar ma w marcu wiosenne opady, średnio około 100 mm, a w Gulmargu wciąż może leżeć śnieg. Goa pozostaje suche, a Andamany mają ostatnie tygodnie spokojnego morza przed porą przejściową.
Kto marzy o Taj Mahal i Radżastanie w łagodnej temperaturze, powinien raczej celować w pierwszą połowę marca niż w kwiecień.
Indie w kwietniu
Kwiecień otwiera porę przedmonsunowych upałów. W Agrze średnie maksima dochodzą do około 38°C, w Jaipurze do około 37°C. Opadów prawie nie ma, powietrze jest suche, a zwiedzanie zabytków przesuwa się na wczesny ranek i późne popołudnie.
To zarazem moment, w którym otwiera się sezon w górach. Podnóża Himalajów – Dehradun, Rishikesh, Shimla – dają wytchnienie od upału; w Shimli dni mają średnio około 19°C. Dla Gości planujących ajurwedę i jogę u stóp gór jest to dobry czas.
Na południu rośnie wilgotność. W Kerali pojawiają się pierwsze burze przedmonsunowe – w Thiruvananthapuram norma kwietnia to około 110 mm – zwykle w formie popołudniowych ulew. Goa jest jeszcze suche, ale coraz bardziej parne.
W kwietniu w parkach narodowych środkowych Indii, takich jak Ranthambore, zwierzęta skupiają się przy wodopojach, co wielu przyrodników uważa za bardzo ciekawy moment na obserwację tygrysów.
Indie w maju
Maj to najgorętszy miesiąc na Nizinie Gangesu i w Radżastanie. W Agrze średnie maksima wynoszą około 42°C, w Waranasi około 41°C, w Delhi około 40°C, a fale upałów mogą przynosić jeszcze wyższe wartości. Klasycznego zwiedzania północy w maju nie rekomendujemy, chyba że termin jest sztywny – wtedy planujemy program bardzo wcześnie rano, z długą przerwą w środku dnia.
Za to maj to jeden z najlepszych miesięcy w Himalajach. Kaszmir jest zielony i ciepły – w Srinagarze dni mają około 24°C – a drogi do Ladakhu zazwyczaj otwierają się w drugiej połowie wiosny, w zależności od zalegającego śniegu.
Na południu narasta oczekiwanie na monsun. W Goa pod koniec maja pojawiają się pierwsze burze (norma około 110 mm, kilka dni z opadem), a morze staje się niespokojne. Na Andamanach maj zaczyna porę deszczową – w Port Blair średnio około 360 mm.
Indie w czerwcu
W czerwcu monsun obejmuje kolejne regiony. Na zachodnim wybrzeżu przychodzi z pełną siłą: w Goa wieloletnia norma to około 870 mm i ponad 20 dni z opadem, w Bombaju około 500 mm. Deszcz ma tu charakter intensywnych, wielogodzinnych ulew, często przy silnym wietrze i wysokich falach. Plaże Goa w tym czasie nie służą kąpielom – ratownicy wywieszają czerwone flagi, a większość nadmorskich barów jest zamknięta.
Na północy pierwsza połowa czerwca jest jeszcze upalna – Delhi i Agra mają średnio około 39–41°C – a wraz z nadejściem monsunu, zwykle pod koniec miesiąca, rośnie wilgotność. Himalaje do połowy czerwca pozostają bardzo dobrym wyborem; Ladakh, leżący w cieniu opadowym gór, wchodzi w swój najlepszy sezon.
Dla Gościa, który kocha zieleń, deszcz i spokój, czerwiec w luksusowym resorcie w Goa lub Kerali może być ciekawym doświadczeniem – ale z wyraźnie innym programem niż plażowy.
Indie w lipcu
Lipiec to szczyt monsunu niemal w całych Indiach. Goa notuje średnio około 1000 mm i ponad 25 dni z opadem, Bombaj około 820 mm, Dehradun około 670 mm, a Delhi i Jaipur około 200 mm. Na północy deszcz przychodzi zwykle w postaci gwałtownych ulew przeplatanych słońcem, przy temperaturze około 34–35°C i bardzo wysokiej wilgotności.
Krajobraz zmienia się całkowicie. Radżastan się zazielenia, jeziora w Udaipurze się napełniają, a pałace wyglądają zupełnie inaczej niż w suchej porze. W tym czasie jednak główne strefy parków tygrysich, takich jak Ranthambore, są zwykle zamknięte na okres monsunu – safari na północy wraca dopiero jesienią.
W Himalajach lipiec to czas osuwisk i utrudnień na drogach górskich w Uttarakhandzie i Himachal Pradesh. Ladakh pozostaje natomiast w pełni sezonu – to suchy, wysokogórski płaskowyż, gdzie lato jest jedynym naprawdę dostępnym okresem.
Kerala ma w lipcu nieco mniej deszczu niż w czerwcu, a to okres, który tradycja ajurwedyjska uważa za szczególnie sprzyjający kuracjom.
Przeczytaj także: Kiedy jechać do Bombaju? Pogoda i monsun miesiąc po miesiącu